Leku-izenak

Bidaxune - Lekuak - EODA

Bidaxune (Udalerria)

Entitatea:
Antolakuntza/Udalerria
Herritarra:
bidaxundar 
Arautzea:
Euskaltzaindiaren araua 
Non: Agaramont
Kokalekuak:
  • bidezon - (1142 baino lehen) ORP.TB , 92

    Zer:
    Non:
    Jatorria: SAL.NBHIZ

  • bidassun - (1292) ORP.TB , 92

    Zer:
    Non:
    Jatorria: SAL.NBHIZ

  • bidaxen - (1293) IKER.27 , 402

    Zer:
    Non:
    Jatorria: SAL.NBHIZ

  • bidaxen villa de_ [...] péage et marché de_ - (1293-1294, 1381 [1966, 2011]) NAN.C , 14 [IKER.27, 350. or. (Bidache)]
    (...)
    bidaxen Villa de_, 1293-1294, péage et marché de_, 1381 (Archiv-Nav.14)
    (...)

    Zer: Herria, pasalekua, azoka
    Non: Agaramont
    Jatorria: IKER.27

  • bidaxen - (1294) IKER.27 , 402

    Zer:
    Non:
    Jatorria: SAL.NBHIZ

  • bidassun - (1304) ORP.TB , 92

    Zer:
    Non:
    Jatorria: SAL.NBHIZ

  • bidayssun - (1304) ORP.TB , 92

    Zer:
    Non:
    Jatorria: SAL.NBHIZ

  • bidaxe - (1305) FDMPV.026 , 133, 592. or.
    (...)
    per la auctoritat de mosser de Gramont en lo dit loc de Bidaxe
    (...)

    Zer:
    Non:
    Jatorria: SAL.NBHIZ

  • bidaissun - (1305) ORP.TB , 92

    Zer:
    Non:
    Jatorria: SAL.NBHIZ

  • bidaxe - (1305) FDMPV.075 , 184, 333. or.
    (...)
    Feyt fo a Bidaxe XV iorns dou mes de nouembre; en lo dit loc de Bidaxe
    (...)

    Zer:
    Non:
    Jatorria: SAL.NBHIZ

  • bidaissun - (1306) ORP.TB , 92

    Zer:
    Non:
    Jatorria: SAL.NBHIZ

  • vidaxen - (1312) RAY.DTBP , 31

    Zer:
    Non:
    Jatorria: SAL.NBHIZ

  • vidaxen - (1312) DAUZ.ROS.DENLF , 82

    Zer:
    Non:
    Jatorria: SAL.NBHIZ

  • vidaxen - (1312) IKER.27 , 402

    Zer:
    Non:
    Jatorria: SAL.NBHIZ

  • vidaxen - (1312) LEM.TPB , 123

    Zer:
    Non:
    Jatorria: SAL.NBHIZ

  • vidaxen - (1312) ORP.TB , 92

    Zer:
    Non:
    Jatorria: SAL.NBHIZ

  • vidaxen - (1312 [1863, 1966, 2011]) RAY.DTBP , -- [IKER.27, 350. or. (Bidache)]
    (...)
    vidaxen 1312 (Raymond-Dict.)
    (...)

    Zer: Herria
    Non: Agaramont
    Jatorria: IKER.27

  • vidaxen - (1312 [1977, 1986]) LEM.TPB , 111, 123. or. [IRI.TVC, 188. or.]
    (...)
    Bidache [...] documéntándose, según Lemoine, como Vidaxen, 1312, Vidayxon, 1329, y Bidaxen, 1489, pp. 111 y 123
    (...)

    Zer: Herria
    Non: Nafarroa Beherea
    Jatorria: IRI.TVC

  • bidassen [...] chapelain de_ - (1313 [1347, 1966, 2011]) NAN.C , 225 [IKER.27, 351. or. (Bidache)]
    (...)
    bidassen [...] chapelain de_, célèbre la messe à Labastide-Clairence au moment de la fondation, 1313 (Enquête de 1347, Archiv-Nav.225)
    (...)

    Zer: Elizgizona
    Non: Bidaxune
    Jatorria: IKER.27

  • bidaxun - (1316) FDMPV.026 , 166, 657. or.
    (...)
    Santz de Gaston e Iohan d’Oyhanart parropiantz de Bidaxun
    (...)

    Zer:
    Non:
    Jatorria: SAL.NBHIZ

  • bidaxun - (1316) FDMPV.075 , 265, 458. or.
    (...)
    e Iohan d’Oyhanart, parropiantz de Bidaxun
    (...)

    Zer:
    Non:
    Jatorria: SAL.NBHIZ

  • bidassun - (1328) IKER.27 , 402

    Zer:
    Non:
    Jatorria: SAL.NBHIZ

  • bidaischen - (1328) IKER.27 , 402

    Zer:
    Non:
    Jatorria: SAL.NBHIZ

  • bidassun - (1328 [1892, 1966, 2011]) LIT.BA , 243. or. [IKER.27, 350. or. (Bidache)]
    (...)
    bidassun 1328 (Livre-Etablissements p. 243)
    (...)

    Zer: Herria
    Non: Agaramont
    Jatorria: IKER.27

  • beati jacobi de bidaischen super altarius_ - (1328 [1892, 1966, 2011]) LIT.BA , 243. or. [IKER.27, 350. or. (Bidache)]
    (...)
    beati jacobi de bidaischen super altarius_, 1328 (Livre-Etablissements p. 243)
    (...)

    Zer: Eliza, herria
    Non: Bidaxune
    Jatorria: IKER.27

  • vidayxon - (1329) RAY.DTBP , 31

    Zer:
    Non:
    Jatorria: SAL.NBHIZ

  • vidayxon - (1329) IKER.27 , 402

    Zer:
    Non:
    Jatorria: SAL.NBHIZ

  • bidaysso - (1329) IKER.27 , 402

    Zer:
    Non:
    Jatorria: SAL.NBHIZ

  • vidayxon - (1329) LEM.TPB , 123

    Zer:
    Non:
    Jatorria: SAL.NBHIZ

  • vidayxon - (1329) ORP.TB , 92

    Zer:
    Non:
    Jatorria: SAL.NBHIZ

  • bidaysson - (1329) FDMPV.074 , 55, 89. or.
    (...)
    los castieyllos de Agramont et de Bidaysson
    (...)

    Zer:
    Non:
    Jatorria: SAL.NBHIZ

  • vidayxon - (1329 [1863, 1966, 2011]) RAY.DTBP , -- [IKER.27, 350. or. (Bidache)]
    (...)
    vidayxon 1329 (Raymond-Dict.)
    (...)

    Zer: Herria
    Non: Agaramont
    Jatorria: IKER.27

  • bidaysso - (1329 [1966, 2011]) NAN.C , 76 [IKER.27, 350. or. (Bidache)]
    (...)
    bidaysso 1329 (Archiv-Nav.76)
    (...)

    Zer: Herria
    Non: Agaramont
    Jatorria: IKER.27

  • vidayxon - (1329 [1977, 1986]) LEM.TPB , 111, 123 [IRI.TVC, 188. or.]
    (...)
    Bidache [...] documéntándose, según Lemoine, como Vidaxen, 1312, Vidayxon, 1329, y Bidaxen, 1489, pp. 111 y 123
    (...)

    Zer: Herria
    Non: Nafarroa Beherea
    Jatorria: IRI.TVC

  • bidasun - (1341) FDMPV.074 , 142, 247. or.

    Zer:
    Non:
    Jatorria: SAL.NBHIZ

  • vidayxon - (1342) IKER.27 , 402

    Zer:
    Non:
    Jatorria: SAL.NBHIZ

  • bidaxen - (1342) ORP.TB , 92

    Zer:
    Non:
    Jatorria: SAL.NBHIZ

  • vidayxon [...] hommage de_ - (1342 [1890, 1966, 2011]) BRUT.CN , XXXIV [IKER.27, 350. or. (Bidache)]
    (...)
    vidayxon [...] hommage de_ par A.G. de Gramont au roi de Navarre, 1342 (Bru XXXIV)
    (...)

    Zer: Herria
    Non: Agaramont
    Jatorria: IKER.27

  • vidayxon - (1342/07/10 [1890]) BRUT.CN , XXXIV. dok., 41. or. [Tiroir 9, nº 52. Cartulaire I, 289-291]
    (...)
    nos obligamos en pena de traycion de render el dicho castieillo de Vidayxon al dicho rey, nuestro seynnor
    (...)

    Zer: Herria
    Non: Nafarroa Beherea
    Jatorria: BRUT.CN

  • bidassen - (1347) IKER.27 , 402

    Zer:
    Non:
    Jatorria: SAL.NBHIZ

  • bidassen - (1347 [1890, 1966, 2011]) BRUT.CN , XXXVII [IKER.27, 351. or. (Bidache)]
    (...)
    bidassen 1347 (Bru XXXVII)
    (...)

    Zer: Herria
    Non: Agaramont
    Jatorria: IKER.27

  • bidassen - (1347/10 [1890]) BRUT.CN , XXXVII. dok., 47. or. [Tiroir 31, nº 56]
    (...)
    et solia hy cantar misa algunas vezes frayre Miguel de la Honca, et otras vezes el capeillan de Bidassen
    (...)

    Zer: Herria
    Non: Nafarroa Beherea
    Jatorria: BRUT.CN

  • bidayshen - (1348) IKER.27 , 402

    Zer:
    Non:
    Jatorria: SAL.NBHIZ

  • bidayschen - (1348 [1966, 2011]) DA.64 , Exchequer 170 [IKER.27, 351. or. (Bidache)]
    (...)
    bidayschen 1348 (Arch. B.-P., Exchequer 170)
    (...)

    Zer: Herria
    Non: Agaramont
    Jatorria: IKER.27

  • bidassen michel de_ - (1361 [1966, 2011]) NAN.C , 5 [IKER.27, 267. or. (Population Labastide-Clairence XIV)]
    (...)
    bidassen Michel de_, 1361 (Archiv-Nav.5)
    (...)

    Zer: Bizilaguna
    Non: Bastida (BN)
    Jatorria: IKER.27

  • bidayssen - (1364) IKER.27 , 402

    Zer:
    Non:
    Jatorria: SAL.NBHIZ

  • bidayssen villa de_ - (1364 [1966, 2011]) NAN.C , 9 [IKER.27, 351. or. (Bidache)]
    (...)
    bidayssen villa de_, 1364 (Archiv-Nav.9)
    (...)

    Zer: Herria
    Non: Agaramont
    Jatorria: IKER.27

  • bidaxen - (1381) IKER.27 , 402

    Zer:
    Non:
    Jatorria: SAL.NBHIZ

  • vidaxen - (1389) IKER.27 , 402

    Zer:
    Non:
    Jatorria: SAL.NBHIZ

  • vidaxen [...] rentes sur_ - (1389 [1966, 2011]) NAN.C , 58.65.II [IKER.27, 350. or. (Bidache)]
    (...)
    vidaxen [...] rentes sur_, à U. de Soraburu, 1389 (Archiv-Nav.58.65.II)
    (...)

    Zer: Herria
    Non: Agaramont
    Jatorria: IKER.27

  • bidaxe - (1415) IKER.27 , 402

    Zer:
    Non:
    Jatorria: SAL.NBHIZ

  • bidaxe - (1415 [1966, 2011]) NAN.C , 25.92.III [IKER.27, 351. or. (Bidache)]
    (...)
    bidaxe 1415 (Archiv-Nav.25.92.III)
    (...)

    Zer: Herria
    Non: Agaramont
    Jatorria: IKER.27

  • vidaxen - (1454) FDMPV.025 , 349, 179. or.
    (...)
    Escriupte au castet de [Vidaxen]
    (...)

    Zer:
    Non:
    Jatorria: SAL.NBHIZ

  • bidaxen - (1489) RAY.DTBP , 31

    Zer:
    Non:
    Jatorria: SAL.NBHIZ

  • bidaxen - (1489) DAUZ.ROS.DENLF , 82

    Zer:
    Non:
    Jatorria: SAL.NBHIZ

  • vidaxen - (1489) IKER.27 , 402

    Zer:
    Non:
    Jatorria: SAL.NBHIZ

  • bidaxen - (1489) LEM.TPB , 123

    Zer:
    Non:
    Jatorria: SAL.NBHIZ

  • vidaxen - (1489 [1863, 1966, 2011]) RAY.DTBP , -- [IKER.27, 350. or. (Bidache)]
    (...)
    vidaxen [...] 1489 (Raymond-Dict.)
    (...)

    Zer: Herria
    Non: Agaramont
    Jatorria: IKER.27

  • bidaxen - (1489 [1977, 1986]) LEM.TPB , 111, 123. or. [IRI.TVC, 188. or.]
    (...)
    Bidache [...] documéntándose, según Lemoine, como Vidaxen, 1312, Vidayxon, 1329, y Bidaxen, 1489, pp. 111 y 123
    (...)

    Zer: Herria
    Non: Nafarroa Beherea
    Jatorria: IRI.TVC

  • bidaxuingo - (1712) ES.EHast , 161
    (...)
    Laurgarrena deitzen da *Atturri, nik lehen erran nezake *Ithurri, zeina heldu baita *Bidaxuingo aldetik, eta azkeneko hauk biak juntatzen dira *Baionan, non baitut uste, batzuek *Errobi hargatik deitzen dutela, ni bia eskuarazko hitz hunetarik, *Nivi
    (...)

    Zer:
    Non:
    Jatorria: OEH.ONOM

  • bidachuingo aldetic - (1712) ES.OVASC , 79
    (...)
    Laurgarrena deitcen da Atturri (nic lehen erran neçaque Ithurri) ceina heldu baita Bidachuingo aldetic
    (...)

    Zer:
    Non:
    Jatorria: SAL.NBHIZ

  • bidachuin - (1712) ES.OVASC , 79
    (...)
    Bidache. Bidachuingo aldetic, 'desde el lado de Bidache'. Actualmente Bidaxune
    (...)

    Zer:
    Non:
    Jatorria: AG.M.FPTPF

  • bidaxunetik - (1853) Hb.Esk , 77
    (...)
    Ez dezaket izenda nor den seinalatzen, Edo herri bakhotxak zein duen prezatzen; *Bidaxunetik hasiz higan *Alduderat, Eta *Arnegin gaindi ethor *Heletarat, Sobra izen liteke bidean hartzeko; Utziren ditu behin, gero ikusiko
    (...)

    Zer:
    Non:
    Jatorria: OEH.ONOM

  • bidaxunek - (1853) Hb.Esk , 152
    (...)
    Bardoiztar *Bidaxunek bakezko yuiea, Gizon argitu bezen xedetan maitea: hastean *Dabbadie yarri legetako, Gai oro bazituen gora higateko, Nahiago izan du, herriko airean, Arantzetarik urrun, higatu bakean
    (...)

    Zer:
    Non:
    Jatorria: OEH.ONOM

  • bidaxuni - (1853) Hb.Esk , 92
    (...)
    *Oragarren petralak pasaian garbituz, *Baionako alderat *Adur bartuz, *Ihurik itsasorat yotzen du arinik; Ur bide gutik dute hain bazter gizenik; *Bidaxuni diotza bazterrak ungitzen, Ez bada iholdean sobera gainditzen
    (...)

    Zer:
    Non:
    Jatorria: OEH.ONOM

  • bidachunetic - (1853) Hb.Esk , 77
    (...)
    Bidachunetic hasiz higan Alduderat, / Eta Arneguin gaindi ethor Heletarat”
    (...)

    Zer:
    Non:
    Jatorria: SAL.NBHIZ

  • bidaxungo kantoinamenduko goldean - (1858) Dv.Lab , 66
    (...)
    Bidaxungo kantoinamenduko goldean badira 24 ara eta 32 zantiara
    (...)

    Zer:
    Non:
    Jatorria: SAL.NBHIZ

  • bidache - (1863) RAY.DTBP , introduction IV, XV
    (...)
    I. CIVITAS AQUENSIUM (Dax). // Le pagus Aquensis comprenait les cantons de Bidache, la Bastide-Clairence, Salies, Orthez el la partie nord du canton d' Arthez : Castéide-Candau, Lacadée et Saint-Médard. // Le pagus de Mixe : le pays de Mixe actuel [...] 3º CANTON DE BIDACHE. // (8 communes, 10,016 habitants.) // Arancou, Bardos, Bergouey, Bidache, Came, Guiche, Sames, Viellenave
    (...)

    Zer: Herria, kantonamendua
    Non: Nafarroa Beherea
    Jatorria: RAY.DTBP

  • bidache - (1863) RAY.DTBP , 31a
    (...)
    BIDACHE, arrond. de Bayonne. - Vidaxen, 1312; Vidayxon, 1329 (ch. de la Camara de Comptos). - Bidaxen, 1489 (not. de Pau, nº 3, fº 58). Bidache était une souveraineté appartenant à la famille de Gramont. - On dit en basque Bidachune. // En 1790, le canton de Bidache, dépendant du district de Saint-Palais, ne comprenait que la commune de Bidache
    (...)

    Zer: Herria
    Non: Nafarroa Beherea
    Jatorria: RAY.DTBP

  • bidachune - (1863) RAY.DTBP , 31

    Zer:
    Non:
    Jatorria: SAL.NBHIZ

  • bidachunen - (1902) HU.Aurp , 195
    (...)
    Bertze kantonamenduetan gibeletik zen; bertzeari hurbilenik Bastidan, eta urrunenik Bidachunen
    (...)

    Zer:
    Non:
    Jatorria: SAL.NBHIZ

  • bidaxunerat - (1903-1915) JE.ID3 , 29-30
    (...)
    ...zeren den hurbilago, bainan Luhuson gaindi, hurbilago direlakotz Garazi eta Espainia, Ezpeleta, Kanbo, bai eta ere Baiona, han baitute egitekorik gehiena gehienek. Zer zeie orduan Ahurtirat edo Bidaxunerat kurutzatuko den otomobila?
    (...)

    Zer:
    Non:
    Jatorria: SAL.NBHIZ

  • bidaxune (bidaxundarr, bidaxundarr) - (1926) LHA.DICC , 163

    Zer:
    Non:
    Jatorria: SAL.NBHIZ

  • bidaxunen - (1932-1935) JE.ID5 , 38
    (...)
    Mandorik deus kasik etzen; zirenek ere etzuten erostun handirik, ez Landesetarik, ez Espainia aldetik. Etxez-etxe ez ote ziren ibiliak aitzinetik erosleak? Bidaxunen, halaber, feria hitsa
    (...)

    Zer:
    Non:
    Jatorria: SAL.NBHIZ

  • bidaxunekoa - (1932-1935) JE.ID5 , 176
    (...)
    Bidaxunekoa halaber, euskarazko sariketetan barne sartzen dela hitzeman daukute
    (...)

    Zer:
    Non:
    Jatorria: SAL.NBHIZ

  • bidachune - (1949) TOUR.USUREB , 160

    Zer:
    Non:
    Jatorria: SAL.NBHIZ

  • bidaxune - (1958) AG.M.FPTPF , 10

    Zer:
    Non:
    Jatorria: SAL.NBHIZ

  • bidache: bidaxune, bidaxuin - (1961) ETX.URI , 218, 224. or.
    (...)
    “Gure Almanaka”k, Lhande-renak baiño batzuek geiago dakarzki, aipatutako iru probentzien barrutikoak, alegia, baiñan euskaldunak gutxi-zurrian edo minorian bizi direnak gaskoin edo biarnesen artean. Alaxe, Ahurti, Bastida, Ozarañe, Bidaxune, Gixune, Biarritze eta Bokale Baiona’ko. Izen oek gure lerrotan ezarriko ditugu, “Almanaka” au gure artean arkitzen zailla baita eta iriok oso gutxi baitira [...] BIDACHE, BIDAXUNE (P. L. eta G. A.). BIDAXUIN (Agud-Mitxelena)
    (...)

    Zer: Herria
    Non: Nafarroa Beherea
    Jatorria: ETX.URI

  • bidache: bidaxune - (1966) DASS.HHIE , 11. or.
    (...)
    "Eskual-herriz kampoko zenbeit herri edo hirien izenak" izenburua daraman atalean
    (...)

    Zer: Herria
    Non: Agaramont
    Jatorria: DASS.HHIE

  • bidaxune - (1966) DASS.HHIE , 167

    Zer:
    Non:
    Jatorria: SAL.NBHIZ

  • bidaxune - (1966) IKER.27 , 402

    Zer:
    Non:
    Jatorria: SAL.NBHIZ

  • bidache (bidaxune) - (1966 [2011]) IKER.27 , 350. or. (izenburua)

    Zer: Herria
    Non: Agaramont
    Jatorria: IKER.27

  • bidache - (1966 [2011]) IKER.27 , 344. or. (possessions Gramont)
    (...)
    Nous avons groupé sous ce titre: // –les membres de la famille de Gramont dont nous avons relevé les mentions, // –les paroisses d’Arancou, Bergouey, Bidache, Came, Escos, Sames, Vielle Nave. // Sans doute la plupart de ces paroisses sont-elles de Basse-Navarre (Guiche, paroisse labourdine, n’est entrée que tardivement dans les possessions des Gramont) mais toutes sont unies par les vicissitudes historiques et par leur situation entre les pays de langue basque et ceux des parlers romans
    (...)

    Zer: Herria
    Non: Agaramont
    Jatorria: IKER.27

  • bidaxuneko kaskoineri esker - (1971) HU.Aurp , 151 (P. Lafitte)
    (...)
    Deputatu-gai agertu zelarik 1893an, Mgr. Diharassarry garraitu zuen, Bidaxuneko kaskoineri esker
    (...)

    Zer:
    Non:
    Jatorria: SAL.NBHIZ

  • bidaxune (bidache) - (1974) LIZ.LUR , 25 (mapa), 57. or.
    (...)
    Bardoze eta Gixune, Bidaxuneko kantonamendukoak, eta Berezkoitze [sic] eta Ahurti, Bastidako kantonamendukoak, Iapurtarrak dira, Lapurdiren lfar-Ekialdean. Bidaxuneren (Bidache), Gramontarren domeinuko izanaren arrazoi feudotiarrak birkonsideratu behar Iirateke, gaurko harreman eta ekonomia aldeei eta interes geopolitikoei begiraturik, euskal muga "Gave d'Oloron" hibairaino eramanaz. Lapurdi ala Nafarroa-Behereari atxiki eskualde hori? Bertakoen estudioek eta geroak esan bezate
    (...)

    Zer: Herria
    Non: Amikuze (Nafarroa Beherea)
    Jatorria: LIZ.LUR

  • bidache: bidaxune - (1974) TXILL.EHLI , 167 B

    Zer:
    Non:
    Jatorria: TXILL.EHLI

  • bidachüne - (1977) LEM.TPB , 125

    Zer:
    Non:
    Jatorria: SAL.NBHIZ

  • bidache: bidaxune (bidaxundar) - (1978) E.EUS.UD , Euskera, XXIII (1978, 1), 321. or.

    Zer:
    Non:
    Jatorria: E.EUS.UD

  • bidache: bidaxune (bidaxundar) - (1979) E.UDAL , 22

    Zer:
    Non:
    Jatorria: E.UDAL

  • bidaxune (bidaxundar) - (1979) E.UDAL , 100

    Zer:
    Non:
    Jatorria: SAL.NBHIZ

  • bidache - (1981 [1986]) IGNF.25 , 1344 est [IRI.TVC, 187-188. or.]
    (...)
    Para 1545 ouest, Mourenx [...] Biscarros [...] al sureste de Monein, que al sur tiene también Bordenave-Bidache [...] el Bidache mencionado antes tiene su homónimo en Bidache, al norte de Cardesse, así como también en el más conocido Bidache, al sur del río Bidouze, hacia el sudoeste de donde parte el Gave d'Oloron, en cuyo entorno la toponimia vasca no está ausente, pues hay formas transparentes como Garat, sin vocal final por Garate, etc., etc., cfr. para este último 1344 est, Peyrehorade, no siendo imposible que estén relacionados con bide, 'camino', que como primer miembro de composición o derivación es bida-, más otro elemento, pues en el caso del último sabemos que está situado en una ruta antigua, documéntándose, según Lemoine, como Vidaxen, 1312, Vidayxon, 1329, y Bidaxen, 1489, pp. 111 y 123, pudiendo también incluirse otro Bidache registrado en el mapa 1546 est, Arudy, al este de Escou
    (...)

    Zer: Herria
    Non: Nafarroa Beherea
    Jatorria: IRI.TVC

  • bidache - (1986) IRI.TVC , 189. or.
    (...)
    18. En el mapa 1344 est, Peyrehorade, encontramos al norte de Bidache, antes mencionado, después del río Bidouze: Bidart, al sureste de Sames, por Bidarte, 'entre caminos'
    (...)

    Zer: Herria
    Non: Nafarroa Beherea
    Jatorria: IRI.TVC

  • bidaxun - (1987) NEK.ECORP , 6
    (...)
    Bidaxun eta Bardoze aldean ere: bardoztar batek (Berhocoirigoin) 300 ahate galkatu zituen 1985 an, duela bi urte”
    (...)

    Zer:
    Non:
    Jatorria: SAL.NBHIZ

  • bidaxuneko eskualdeetan - (1989) BARD.ECORP , 7
    (...)
    Hain segur, esperientzia hori ez dezakegu den bezala sar beste leku batzuetan, hala nola Hazparne, Bastida, Bidaxuneko eskualdeetan”, Bardozeko Laborari Eskola (Bardozen turismoaz laborantzako eskolan”, Herria)
    (...)

    Zer:
    Non:
    Jatorria: SAL.NBHIZ

  • bidaxuneko agarramont - (1990) LF.EUSLIT , 107
    (...)
    Horrela biltzen dituzte beren saretara, bertzeak bertze: Bidaxuneko Agarramont, Makeako Belzuntze, Meharineko jauna (...)
    (...)

    Zer:
    Non:
    Jatorria: SAL.NBHIZ

  • bidaxuneko agarramonten gerizapean - (1990) LF.EUSLIT , 109
    (...)
    Hiru minixtro protestant baziren hirixka hortan, zeren zen Lapurdiko muga-mugan eta bertzalde Bidaxuneko Agarramonten gerizapean
    (...)

    Zer:
    Non:
    Jatorria: SAL.NBHIZ

  • bidaxune (bidaxundarr, bidaxundarr) - (1990) ORP.TB , 92

    Zer:
    Non:
    Jatorria: SAL.NBHIZ

  • bidaxune [zubereraz bidaxüne] - (1990) IRI.TPVNP , 52
    (...)
    Bidaxune [eta dio zubereraz Bidaxüne erraten dela]
    (...)

    Zer:
    Non:
    Jatorria: SAL.NBHIZ

  • bidaxuneko jauregian - (1992) XARR.OIHEN , 6
    (...)
    ...ikusiko dugu errazki zein interesgarria izan den, Baionako Erakustokiko zuzendariak, Ribeton jaunak, Bidaxuneko jauregian, hots duke ospetsuaren eremuan, eginarazi digun itzulia”, P.X. (Piarres Xarriton?, Badela zer ikas Oihenartekin”, Herria)
    (...)

    Zer:
    Non:
    Jatorria: SAL.NBHIZ

  • bidaxun(e) - (1999) ORP.LBMOY , 254

    Zer:
    Non:
    Jatorria: SAL.NBHIZ

  • bidache, bidaxun - (2000) ORP.MAISMED , V. kap., 279. or.
    (...)
    Bidache, en basque Bidaxun (1160 sanctus iacobus de bidachen): // Deux noms d’habitants de Bidache témoins à la Réforme de Mixe de 1316 attestent le bilinguisme de la toponymie: // Gaston (1316 santz de gaston: nom roman, les noms de maisons étant de plus en plus des anthroponymes en domaine gascon), // Oihanarte (1316 iohan d’oyhanart). // Au XIXe siècle, malgré tous les changements intervenus depuis le Moyen Age et le développement d’une toponymie purement romane, une bonne part des noms de maisons reste encore, avec des déformations phonétiques diverses, d’origine basque
    (...)

    Zer: Herria
    Non: Agaramont
    Jatorria: ORP.MAISMED

  • sanctus iacobus de bidachen - (2000 [1160]) ORP.MAISMED , V. kap., 279. or.

    Zer: Eliza, herria
    Non: Agaramont
    Jatorria: ORP.MAISMED

  • la vila de bidassun - (2000 [1291-1292]) ORP.MAISMED , I. kap., 34. or. [Comptos]
    (...)
    Bergouey (“la vila de berguy”) et Bidache (“la vila de bidassun”) ne sont pas taxés de franchise parce qu’un procès (“el pleyto”) est en cours, qui aboutira à leur rattachement à la seigneurie des Gramont qui vont bientôt y édifier leur nouveau château
    (...)

    Zer: Herria
    Non: Nafarroa Beherea
    Jatorria: ORP.MAISMED

  • bidassun - (2000 [1292]) ORP.MAISMED , IV. kap., 204. or.
    (...)
    1292 bidassun > 1329 vidayxon > 1342 bidaxen
    (...)

    Zer: Herria
    Non: Nafarroa Beherea
    Jatorria: ORP.MAISMED

  • bidaxe - (2000 [1300-1400]) ORP.MAISMED , IV. kap., 204. or.
    (...)
    autres voyelles finales: -i, -o et -u > -e dans 1249 larrayre de larrairi, 1265 lure de luro; en zone labourdine les noms avec -u final (et parfois analogiquement d’autres voyelles) ont été écrits -o avant de passer à -e: 1505 leguaaboro, harboro, subiboro, 1594 haramboure etc., et dans une liste de Macaye datée de 1245 mais probablement copie postérieure du document primitif sanchardo, etchardo, haranburo pour zainarte, etxarte etc.; ce traitement peut se produire en voyelle devant consonne finale 1292 bidassun > 1329 vidayxon > 1342 bidaxen et finalement “Bidache” déjà ponctuellement noté au XIVe siècle bidaxe
    (...)

    Zer: Herria
    Non: Nafarroa Beherea
    Jatorria: ORP.MAISMED

  • bidayssun - (2000 [1304]) ORP.MAISMED , V. kap., 278. or.
    (...)
    Bidache est issu par romanisation phonétique de 1304 bidayssun
    (...)

    Zer: Herria
    Non: Agaramont
    Jatorria: ORP.MAISMED

  • bidaissun - (2000 [1306]) ORP.MAISMED , I. kap., 37. or. [Comptos]
    (...)
    Les comptes suivants apportent de même leurs informations particulières sur les maisons avec les listes de maîtres ou héritiers engagés dans les procès. Des faits particuliers méritent d’y être relevés, comme en 1306: le procès des habitants de bidaissun (“Bidache”) avec le signeur de dagramont (Gramont) n’est pas encore achevé et doit être “déterminé en cour (“sea determinado por cort”), le comte de boloynna avec sa compagnie porteur des lettres du roi (de France et de Navarre) y enquête et le seigneur de Gramont déclare que “puisque ceux de bidaissun étaient ses hommes propres ils ne devaient pas être francs du roi”
    (...)

    Zer: Herria
    Non: Nafarroa Beherea
    Jatorria: ORP.MAISMED

  • bidaissun - (2000 [1306]) ORP.MAISMED , II. kap., 68. or.
    (...)
    en 1306 encore le comte de Boulogne gouverneur de Navarre fait enquêter pour savoir “si les hommes de bidaissun (Bidache) devaient être francs du roi pour la raison que le seigneur dagramont (Gramont) disait que puisque ceux de bidaissun étaient ses hommes propres ils ne devaient pas être francs du roi”
    (...)

    Zer: Herria
    Non: Nafarroa Beherea
    Jatorria: ORP.MAISMED

  • bidaxun - (2000 [1316]) ORP.MAISMED , I. kap., 22. or. [Orp.Ref.Cout.]
    (...)
    A ces noms, le texte ajoute ceux des témoins et notaires au moment de la rédaction de l’acte: parmi les cinq “cavers” témoins avec le titre de “monseigneur”, en Willem Arnaut d’Arbide (maison noble de Juxue en Ostibarret), en Pere Arnalt de Luxe (Salle et château de Luxe, principal seigneur mixain avec Gramont), les “jurats” de Bergouey P. de Etcheberrie e Pere de Sulue (pour “Zulua” et “Etxeberria”) et les “paroissiens” de Bidaxun (Bidache) Santz de Gaston (la maison est désignée par un nom de personne) et Iohan d’Oyhanart (“Oihanartea”)
    (...)

    Zer: Herria
    Non: Nafarroa Beherea
    Jatorria: ORP.MAISMED

  • vidayxon - (2000 [1329]) ORP.MAISMED , IV. kap., 204. or.
    (...)
    1292 bidassun > 1329 vidayxon > 1342 bidaxen
    (...)

    Zer: Herria
    Non: Nafarroa Beherea
    Jatorria: ORP.MAISMED

  • bidaxen - (2000 [1342]) ORP.MAISMED , IV. kap., 204. or.
    (...)
    1292 bidassun > 1329 vidayxon > 1342 bidaxen
    (...)

    Zer: Herria
    Non: Nafarroa Beherea
    Jatorria: ORP.MAISMED

  • Bidaxune: bidaxundar - (2003) ARAUZ.122 128 133 , Euskera, XLVIII (2003, 2), separata, 21. or.
    (...)
    Bidaxune (euskara); Bidache (ofiziala). Herritar izena: bidaxundar.
    (...)

    Zer: Udala
    Non: Nafarroa Beherea
    Jatorria: ARAUZ.122 128 133

  • Bidaxune: bidaxundar - (2003) ARAUZ.122 128 133 , 1075. or.

    Zer: Herria
    Non: Nafarroa Beherea
    Jatorria: SAL.NBHIZ

  • bidache: bidaxune (bidaxundar) - (2003/11/19) OB.AG , 1.1
    (...)
    Onomastika batzordeak Donostian izandako bileran onartutako izena
    (...)

    Zer: Herria
    Non: Agaramont
    Jatorria: OB.AG

  • bidache - (2004) MOR.NLPBG , 148. or.
    (...)
    Le terme basque pour désigner un chemin est bide et explique Bidache (64) de bide "chemin" et aitz "pierre", Bidart (64) ou Bidartéa sur la commune de Briscous (64), de bide-arte "entre les chemins"
    (...)

    Zer: Herria
    Non: Nafarroa Beherea
    Jatorria: MOR.NLPBG

  • bidaxune / bidache - (2004) SAL.NBHIZ , 321-324
    (...)
    Ahoz bildutako aldaerak: Bidáxunè, bidaxúndaRàk, Bidaxúneà(t) jwánbeaút, Bidaxúnetik héldu níz etxerát, Bidáxunèn ehún bát jendé bízi dá, biáxundaRèk eztuté eskwára emáiten, Agramón, Bidáxunèn dá hóri (L. Xuri). Eman diren etimologia azalpenak: Tournier-ek (1949: 160) Bidachune-n eta Guichune-n bukaera bera dagoela uste du, baina ez du argitzen toponimoak zer erran nahi duen. Dauzat & Rostaingek (1983 [1963]: 82) euskarazko bide-ren eratorritzat ematen dute, Bidarrai eta Bidarte bezala. Lemoinek (1977: 123) Betuscius antroponimotik eratortzen du, eta erraten bukaeraren atonotasuna berria dela eta herriak izena eman diola «bere oinetarik» igarotzen den Bidouze (Bedose, Bidosa 1360an) ibaiari. Autore honek Gixune / Guiche aztertzean (ibid., 125) zehazten du aldaerarik zaharrenek –anum bukaeran pentsarazten dutela, zein gero –en bihurtu —sudurkaritu— baita. Orpustanek (1990: 92-93) Lemoineren azalbidea ezesten du eta bi etimologia bide desberdin proposatzen ditu: 1) *bid(e)-aitz-un edo hobe *bid(e)-aitztsu-un 'lieu du chemin où la pierre abonde', 2) bertatik igarotzen den Bidouze '(rivière de) Bidache' ugaldearen izenarekiko lotura eta, hedaduraz, Bidasoa-rekikoa ere bai. Ikertzaile honek dio lekukotasun zaharrek euskarazko –un bukaera gaskoiko –en-era igaro dela erakusten dutela, Gixune-ren kasuan bezala (Guiche erdaraz), nahiz honen lekuko zaharren artean –un-dun aldaerarik ez den ageri. Beranduagoko beste lan batean (1999: 33, 254) erraten du Bidache Erdi Aroko Bidaitzun-en forma erromanizatua dela. Guk ez dakigu hidronimoa eta toponimoa loturik daudenez —ibaiaren izena la Bidose da 1316ko agiri batean (Zabaltza, 1997, 265, 458. or.)—, ez eta ere toponimoan haitz ageri den ere, dokumentazioan ez baita sekulan Bidaitzun-en modukorik azaltzen. Egia da Orpustanek bidezon jasotzen duela, hots, -z-dun aldaera, baina gainerako lekuko guztietan sabaiko soinuaren transkripzioa dagoela dirudi. Lehen osagaia bide izan daiteke, eta bukaerakoa –un 'unea, tokia', baina euskaraz Bidaxon > Bidaxun gertatu dela pentsatzea ez da neke, partikulazki o hori sudurkari ondoan dagoela kontuan hartzen bada. Bestalde, Etxeberri Sarakoaren lekukotasunean garbi ikusten da XVIII. mendearen hastean, leku genitiboan segurik, ez zela bukaerako –e paragogikoa atxikitzen (cf. egungo Azkaine baina Azkaingoa, azkaindarra [Elizanburuk Azkain, Azkainat, Azkaindarrek, Azkaindik, Azkainen, Azkaingo herritik darabiltza Piarres Adame-n (19-23. orr.)]); bai ordea XIX. mendean, Hiribarreni sinestera. Irigoienek (1986: 187-188) bide-ren elkarketako aldaera den vida- dakusa lehen osagaitako, eta identifikatzen ez duen beste elementu bat bigarrentako. Ikertzaile berak beste lan batean (1990: 52) Bidaxune / Bidache eta Guiche (ez du Gixune aipatzen) –gune, -gue duten Nafarroako Etxague, Olague, Egozkue-ren moduko toponimoen tankerakoak izan daitezkeela erraten du, bestelako azalpenik eman gabe, ordea.
    (...)

    Zer:
    Non:
    Jatorria: SAL.NBHIZ

  • bidache - (2004) MOR.NLPBG , 82. or.
    (...)
    La Douze (40) conflue avec le Midou pour former la Midouze, à ne pas confondre avec la Bidouze qui arrose Bidache (64) et semble dérivée du basque bide "chemin, voie" comme Vidouze (65)
    (...)

    Zer: Herria
    Non: Nafarroa Beherea
    Jatorria: MOR.NLPBG

  • bidache: bidaxun(e) (bidaxundarr) - (2010) ORP.NTB , § 99, 55-56. or.
    (...)
    Bidache, Bidaxun(e) (Bidaxundarr) (bidezon 1140, sanctus jacobus de bidachen 1160, bidassun 1292, bidayssun 1304, bidaissun 1305, 1306, vidaxen 1312, vidayxon 1329, bidaxen 1342) // Il reste divers vestiges inégalement romanisés de l’ancienne toponymie basque de ce lieu, de laquelle procède incontestablement le nom même de Bidache, qui a l’avantage d’être très souvent cité au cours des siècles, et en particulier pour le long procès à la cour de Navarre à Pampelune, qui décida finalement que les habitants du lieu étaient bien “hommes” de Gramont. L’évolution du nom roman se fait, comme pour Guiche (voir ce nom), par suite des changements apportés au nom d’origine par l’accentuation, ce dont on perçoit les étapes, quoique pas toutes chronologiquement uniformes et variant selon la source des témoignages et la compétence linguistique des scribes. Il convient d’écarter d’abord toutes les fantaisies étymologiques comme la référence à l’anthroponyme latin Betuscius par exemple (60 [Ibid. [LEMOINE, J., Toponymie du pays basque-français et des pays de l’Adour, Paris Picard, 1977] p. 123]), et s’en tenir à la forme pleine bien attestée et à peu près conforme encore à la prononciation basque actuelle, à savoir bidaitzun > bidaixun > bidaxun qui se décompose aisément en trois éléments d’une extrême banalité: bide “chemin”, aitz “pierre, rocher” ou plutôt son dérivé fréquentatif aitz-tzu > aitzu “pierreux” et le locatif -un (analyse préférable à celle qui ferait intervenir en second terme asun “ortie”): “lieu du chemin de pierre ( ou pierreux)”. Avec la palatalisation (chuintante) basque et romane de la sifflante après palatale -i-, l’accentuation romane sur la pénultième -áitz- a entraîné l’affaiblissement de la syllabe finale et la chute de la nasale dans le nom officiel: bidáitzun > bidáixen > bidache. Comme les carrières de Bidache ont été très utilisées au moins depuis le Moyen Age et peut-être plus tôt pour la construction de Bayonne, il se peut que le nom y fasse allusion. Le nom de Bidaxun/Bidache rappelle aussi bien celui de la Bidouze qui contourne le site avant d’aller rejoindre le gave, que celui de la Bidassoa à la frontière d’Espagne: quoique d’analyse difficile, ils pourraient tous avoir en commun la notion de “chemin”, allusion au lit des rivières navigables ou aux voies qui les longeaient. Le bilinguisme installé dans la région au cours du Moyen Age s’exprime encore dans le terme “charnegou” donné à l’habitant, surtout en roman (Lhande en donne aussi la version, identique, en basque labourdin: op. cit. p. 1032), au sens de “métis”, tenu on ne sait pourquoi pour “méprisable” (V. Lespy et P. Raymond, Dictionnaire béarnais, Pau 1998, p. 147), alors qu’il ne désigne ici que des origines linguistiques distinctes, basque et gascon, aux temps modernes, sans aucune réalité d’ordre ethnique
    (...)

    Zer: Herria
    Non: Agaramont
    Jatorria: ORP.NTB

  • bidache - (2017) INSEE.64.17 , 1.22.123, 6. or.
    (...)
    Arrondissement: 1 / Canton: 22 / Commune: 123 / Communes: Bidache / Population totale: 1368 / Population municipale: 1335 / Population comptée à part: 33
    (...)

    Zer: Udalerria
    Non: Pirinio Atlantikoak
    Jatorria: INSEE.64.17

 

  • Bidache (ofiziala)
  • Bidache (frantsesa)
UTM:
ETRS89 30T X.649817 Y.4814303
Koordenatuak:
Lon.1º8'48"W - Lat.43º28'4"N

Kartografia:

Egoitza

  • B
  • BIZKAIA
  • Plaza Barria, 15.
    48005 BILBO
  • +34 944 15 81 55
  • info@euskaltzaindia.eus

Ikerketa Zentroa

  • V
  • LUIS VILLASANTE
  • Tolare baserria. Almortza bidea, 6.
    20018 DONOSTIA
  • +34 943 42 80 50
  • donostiaordez@euskaltzaindia.eus

Ordezkaritzak

  • A
  • ARABA
  • Gaztelako Atea, 54
    01007 GASTEIZ
  • +34 945 23 36 48
  • gasteizordez@euskaltzaindia.eus
  • G
  • GIPUZKOA
  • Tolare baserria Almortza bidea, 6
    20018 DONOSTIA
  • +34 943 42 80 50
  • donostiaordez@euskaltzaindia.eus
  • N
  • NAFARROA
  • Conde Oliveto, 2. 2. solairua
    31002 IRUÑEA
  • +34 948 22 34 71
  • nafarroaordez@euskaltzaindia.eus

Elkartea

  • I
  • IPAR EUSKAL HERRIA
  • Gaztelu Berria. 15, Paul Bert plaza.
    64100 BAIONA
  • +33 (0)559 25 64 26
  • +33 (0)559 59 45 59
  • baionaordez@euskaltzaindia.eus
  • Euskaltzaindia - Real Academia de la Lengua Vasca - Académie de la Langue Basque
  • Plaza Barria, 15. 48005 BILBO
  • +34 944 158 155
  • info@euskaltzaindia.eus
© 2015 Your Company. All Rights Reserved. Designed By JoomShaper